Hà Nội đề xuất vùng phát thải thấp cấm xe xăng ở 11 tuyến phố phường Hoàn Kiếm vào cuối tuần

ANTD.VN - Theo dự thảo tờ trình của UBND TP Hà Nội đang được lấy ý kiến về đề án Vùng phát thải thấp trong vành đai 1, giai đoạn 1 (1/7-31/12), thành phố sẽ triển khai thí điểm vùng phát thải thấp tại phường Hoàn Kiếm vào các ngày cuối tuần.

Thí điểm vùng lõi Hoàn Kiếm, từ đầu 2027 mở rộng

Cụ thể vùng phát thải thấp giới hạn trong 11 tuyến phố thuộc phường Hoàn Kiếm gồm: Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân, Lý Thái Tổ. Khu vực này rộng 0,5 km2, chu vi 3,5 km, dân số khoảng 20.000.

Trong vùng phát thải thấp, xe máy xăng bị cấm lưu thông từ 18h đến 24h thứ Sáu, từ 6h đến 24h thứ Bảy, Chủ nhật. Xe môtô, xe gắn máy xăng hoạt động kinh doanh trên nền tảng phần mềm ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải cũng bị cấm.

Các loại ôtô tải dưới 2 tấn, đáp ứng quy chuẩn khí thải mức 4, chỉ được phép hoạt động ngoài giờ cao điểm. Ôtô tải từ 2 đến dưới 3,5 tấn, đáp ứng quy chuẩn khí thải mức 4, chỉ được phép chạy từ 21h đến 6h hôm sau và phải được CATP thuận bằng văn bản. Ôtô tải trên 3,5 tấn bị cấm hoạt động.

Ôtô từ 16 chỗ trở lên (trừ xe buýt, xe đưa đón học sinh) tại các tuyến phố trong khu vực phố cổ và xung quanh hồ Hoàn Kiếm ở các phường Hoàn Kiếm, phường Cửa Nam phải đạt mức 4 theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải ôtô tham gia giao thông đường bộ (quy chuẩn). Phương tiện này bị cấm lưu thông từ 6h đến 9h và từ 16h đến 19h30 hàng ngày.

Xe buýt, xe đưa đón học sinh, khí thải phải đạt mức 4 theo quy chuẩn. Xe dưới 16 chỗ sử dụng nhiên liệu hóa thạch, khí thải phải đạt mức 4.

Thành phố xác định giai đoạn 2 (ngày 1/1/2027-31/12/2027) mở rộng khu vực thí điểm tại phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam, gồm vùng lõi phường Hoàn Kiếm đã thực hiện ở giai đoạn 1 và 14 tuyến phố bao quanh thuộc phường Cửa Nam: Nguyễn Du, Hàn Thuyên, Trần Hưng Đạo, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Hàng Đậu, Cửa Đông, Lý Nam Đế, Tôn Thất Thiệp, Điện Biên Phủ, Hàng Bông, Cửa Nam, Lê Duẩn.

Giai đoạn 3 (1/1/2028-31/12/2029), thành phố mở rộng vùng phát thải thấp toàn bộ diện tích trong vành đai 1 với hơn 26 km2, chu vi 25 km và dân số 625.000. Phạm vi vành đai 1 gồm 9 phường được bao quanh bởi các tuyến đường: Hoàng Cầu, Đê La Thành, Ô Chợ Dừa, Xã Đàn, Đại Cồ Việt, Trần Khát Chân, Nguyễn Khoái, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Yên Phụ, Nghi Tàm, Âu Cơ, An Dương Vương, Lạc Long Quân, Bưởi, Cầu Giấy.

Việc xây dựng đề án vùng phát thải thấp nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 57/2025 của HĐND về thực hiện vùng phát thải thấp trên địa bàn, trong đó xác định lộ trình thực hiện tại vành đai 1 từ ngày 1/7/2026.

Người dân mong sớm có phương án thay thế

Kết quả nghiên cứu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện trong các năm 2023-2025 cho thấy tỷ lệ đóng góp bụi mịn PM2.5 trên địa bàn thành phố từ hoạt động giao thông vận tải là 25%, xây dựng và bụi đường 20%, đốt 12%, bụi thứ cấp hình thành từ khí ô nhiễm, bao gồm cả công nghiệp 27% và nguồn khác 6%.

Số liệu kiểm kê nguồn thải nội tại, riêng trong thành phố nguồn trực tiếp từ hoạt động giao thông chiếm 59%, bụi đường và hoạt động xây dựng 28%, đốt và hoạt động dân sinh 11%, hoạt động công nghiệp 2%.

Theo UBND TP Hà Nội, việc triển khai vùng phát thải thấp góp phần nâng cao mức độ tuân thủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn quốc gia về khí thải phương tiện giao thông; đồng thời giảm phát thải các chất ô nhiễm chính từ hoạt động giao thông như bụi mịn, NOx và CO.

Chính sách này cũng tạo động lực thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang các phương tiện sử dụng điện và năng lượng sạch, từng bước hình thành hệ thống giao thông xanh, thân thiện với môi trường. Qua đó góp phần cải thiện chất lượng môi trường không khí trong khu vực đô thị, nâng cao chất lượng sống của người dân, đồng thời giảm phát thải khí CO2, đóng góp vào nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, TP Hà Nội cũng nhận định, trong quá trình triển khai vùng phát thải thấp, có thể phát sinh một số tác động không mong muốn cần được quản lý và giảm thiểu. Việc hạn chế phương tiện phát thải cao trong khu vực áp dụng chính sách có thể dẫn đến nguy cơ dịch chuyển lưu lượng giao thông và nguồn phát thải sang các khu vực lân cận, làm gia tăng áp lực giao thông và ô nhiễm cục bộ tại các tuyến đường rìa vùng phát thải thấp.

Bên cạnh đó, quá trình chuyển đổi sang phương tiện sử dụng điện đặt ra yêu cầu về hệ thống thu gom, xử lý và tái chế pin nhằm bảo đảm an toàn môi trường. Đồng thời, nhu cầu sử dụng điện cho phương tiện giao thông điện có thể làm gia tăng áp lực đối với hệ thống hạ tầng năng lượng, đặc biệt trong giai đoạn đầu chuyển đổi. Dù vậy, TP cho rằng các tác động này chủ yếu mang tính tạm thời trong giai đoạn chuyển đổi và có thể được kiểm soát thông qua các giải pháp quản lý, quy hoạch và phát triển hạ tầng phù hợp.

Các cơ quan cũng đã phát 1.256 phiếu khảo sát ý kiến, trong đó thu về 1.010 phiếu hợp lệ bằng các hình thức văn bản, trực tuyến (online), hội thảo tham vấn.

Kết quả cho thấy, người khu vực vành đai 1 và lân cận vẫn phụ thuộc chủ yếu vào xe máy/ô tô sử dụng nhiên liệu hóa thạch; tỷ lệ sử dụng phương tiện điện và giao thông công cộng còn thấp, phản ánh hạn chế về hạ tầng và kết nối.

Nhóm cư trú vành đai 1 và vành đai 3 đóng góp lưu lượng giao thông lớn, đặc biệt nhóm nhân viên văn phòng di chuyển thường xuyên vào nội đô. Người dân đánh giá chất lượng không khí ở mức trung bình đến rất tệ và ảnh hưởng sức khỏe; nguyên nhân ô nhiễm được nhìn nhận đa nguồn, trong đó xây dựng và công nghiệp nổi bật.

Về giải pháp, người dân ủng hộ cao các biện pháp kỹ thuật và dịch vụ công (xe buýt điện, tăng tần suất, thiết bị xử lý khí thải, hạ tầng phi cơ giới), nhưng thận trọng/ ít ủng hộ các biện pháp hạn chế, thu phí, cấm phương tiện cá nhân nếu phương án thay thế chưa đáp ứng.

Doanh nghiệp nhìn chung ủng hộ định hướng vùng phát thải thấp nhưng kiến nghị công bố sớm lộ trình và có cơ chế hỗ trợ (tín dụng ưu đãi, miễn/giảm phí – lệ phí, hạ tầng sạc) để giảm chi phí chuyển đổi và hạn chế gián đoạn hoạt động.

Tổng thể, kết quả khảo sát cho thấy việc triển khai vùng phát thải thấp cần được thực hiện theo lộ trình phù hợp, song song với phát triển hạ tầng giao thông công cộng và các giải pháp hỗ trợ chuyển đổi phương tiện, nhằm bảo đảm đồng thuận xã hội và giảm thiểu tác động đến đời sống người dân và hoạt động của doanh nghiệp.

Nguồn: https://anninhthudo.vn/ha-noi-de-xuat-vung-phat-thai-thap-cam-xe-xang-o-11-tuyen-pho-phuong-hoan-kiem-vao-cuoi-tuan-post646704.antd